Bệnh lý đáy mắt: Phát hiện và điều trị sớm để tránh nguy cơ mù loà

1. Đáy mắt là gì?

“Đáy mắt” là thuật ngữ y khoa chỉ vùng nằm sâu trong nhãn cầu, gồm hai cấu trúc có liên quan mật thiết với nhau là dịch kính và võng mạc.

Dịch kính là khối dịch đặc trong suốt, chiếm phần lớn không gian bên trong mắt.

Võng mạc là lớp thần kinh cảm thụ ánh sáng nằm ở thành sau nhãn cầu, có nhiệm vụ tiếp nhận và truyền tín hiệu hình ảnh lên não. Ở trung tâm võng mạc có một vùng rất quan trọng là hoàng điểm, giúp chúng ta nhìn rõ các chi tiết nhỏ. Những bệnh phát sinh tại dịch kính và võng mạc được xếp chung vào nhóm bệnh lý đáy mắt.

Bệnh đáy mắt thường gặp ở người lớn tuổi, nhưng cũng có thể xảy ra ở người trẻ có bệnh nền hoặc tật khúc xạ nặng. Các bệnh này có thể làm suy giảm chất lượng cuộc sống, khiến người bệnh khó khăn trong sinh hoạt và mất tính độc lập.

2. Các bệnh lý đáy mắt thường gặp

Bệnh võng mạc đái tháo đường và bệnh võng mạc do tăng huyết áp là biến chứng ở mắt của bệnh toàn thân, làm tổn thương mạch máu nuôi võng mạc.

Thoái hóa hoàng điểm tuổi già ảnh hưởng đến vùng nhìn trung tâm, khiến việc đọc sách, nhận diện khuôn mặt trở nên khó khăn.

Tắc tĩnh mạch hoặc động mạch võng mạc cản trở dòng máu nuôi võng mạc, có thể gây giảm thị lực đột ngột.

Rách hoặc bong võng mạc là tình trạng cấp cứu, cần xử trí sớm để tránh mất thị lực.

Xuất huyết dịch kính xảy ra khi có máu chảy vào khoang dịch kính, khiến tầm nhìn bị che mờ.

Các bệnh khác gồm viêm màng bồ đào, màng trước võng mạc, lỗ hoàng điểm, thoái hóa võng mạc và dịch kính.

👉 Cần được kiểm tra đáy mắt? Gọi 0984 122 153 hoặc ĐĂNG KÝ TẠI ĐÂY để đặt lịch.

3. Triệu chứng của bệnh đáy mắt

Lúc đầu, bệnh lý đáy mắt thường chỉ có triệu chứng rất nhỏ, giống các bệnh khác nên dễ bị bỏ qua. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi đi khám mắt hoặc khám sức khỏe tổng quát. Phát hiện sớm giúp ngăn chặn biến chứng nguy hiểm và tránh tổn thương thị giác.

Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể thấy điểm đen hoặc vệt đen “bay” trước mắt, chớp sáng, nhìn méo hình, nhìn mờ, giảm khả năng phân biệt màu sắc, hoặc khó đọc sách và làm việc cần nhìn chi tiết. Một số bệnh gây mờ mắt đột ngột không rõ nguyên nhân và có thể diễn biến nhanh. Khi có những thay đổi này, bạn cần đi khám ngay.

4. Ai nên khám đáy mắt định kỳ?

Những người có nguy cơ cao nên khám mắt, trong đó có khám đáy mắt, định kỳ, gồm người mắc đái tháo đường (hoặc có người thân bị đái tháo đường), người tăng huyết áp, người có tật khúc xạ nặng như cận thị nặng, người béo phì, rối loạn mỡ máu, người hút thuốc lá và người lớn tuổi. Tần suất khám cụ thể do bác sĩ hướng dẫn theo tình trạng từng người.

Người có tật khúc xạ nặng cũng nên được tầm soát glocom (cườm nước) vì thuộc nhóm có nguy cơ cao hơn.

5. Chẩn đoán và điều trị bệnh lý đáy mắt

Để chẩn đoán, bác sĩ sẽ hỏi bệnh sử, kiểm tra thị lực và quan sát võng mạc qua soi đáy mắt, thường sau khi nhỏ thuốc giãn đồng tử để nhìn rõ toàn bộ võng mạc. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp ảnh đáy mắt hoặc chụp cắt lớp võng mạc (OCT) để đánh giá chi tiết tổn thương, nhất là vùng hoàng điểm. Quá trình khám không đau.

Hướng điều trị phụ thuộc vào loại bệnh và giai đoạn. Có thể gồm theo dõi sát, dùng thuốc, laser, tiêm thuốc vào nội nhãn hoặc phẫu thuật ở các trường hợp nặng. Với người có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, việc kiểm soát tốt bệnh nền cũng rất quan trọng. Người bệnh cần điều trị đúng theo hướng dẫn của bác sĩ và tái khám đúng lịch, không tự ý dùng thuốc hay bỏ theo dõi.

6. Phòng ngừa bệnh lý đáy mắt

Khám mắt định kỳ. Nếu thấy thay đổi thị giác, đặc biệt xuất hiện đột ngột như nhìn mờ, chấm đen, chớp sáng, méo hình, khó đọc sách hoặc làm việc chi tiết, hãy đi khám ngay. Ở giai đoạn sớm, tổn thương thường còn ở vùng ngoại vi, chưa ảnh hưởng đến thị lực, và điều trị lúc này thường mang lại kết quả tốt hơn.

Duy trì lối sống lành mạnh. Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, kiểm soát cân nặng và tập luyện đều đặn. Nếu mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu, hãy điều trị đúng theo chỉ định để tránh biến chứng lên mắt.

Chế độ dinh dưỡng và bảo vệ mắt. Bổ sung các chất tốt cho mắt như lutein, zeaxanthin, vitamin A, C, E, omega-3 và kẽm, có nhiều trong cá, trứng, sữa, rau xanh. Với thực phẩm chức năng, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ nhãn khoa trước khi dùng. Khi ra nắng, hãy đeo kính râm, đội nón để bảo vệ mắt khỏi nắng và bụi.

7. Đặt lịch khám tại Bệnh viện Mắt HITEC

Đừng chờ đến khi nhìn mờ mới đi khám. Khám đáy mắt định kỳ giúp phát hiện sớm bệnh lý, khi việc điều trị còn nhiều cơ hội bảo tồn thị lực.

☎ Hotline đặt lịch: 0984 122 153

👉 ĐĂNG KÝ TẠI ĐÂY

🌐 Website: benhvienmat.vn | Fanpage: Hệ thống Bệnh viện Mắt HITEC

HỆ THỐNG BỆNH VIỆN MẮT HITEC

🏢 CS1: 51-53-55 Trần Nhân Tông, P. Hai Bà Trưng, Hà Nội
🏢 CS2: 55 Hàm Long, P. Cửa Nam, Hà Nội
🏢 CS3: 480 Thụy Khuê, P. Tây Hồ, Hà Nội
🏢 CS4: 28 Đống Đa, P. Tân Sơn Hòa, TP.HCM